در این سیستم ورق فولادی موجدار پس از گالوانیزه شدن، به منظور افزایش استحکام سازه با بتن ترکیب می‌شود. این ترکیب که به آن سقف مرکب نیز می‌گویند به دلیل استفاده از ورق گالوانیزه و ساختار دقیق مهندسی شده، هم در پروژه‌های کوچک ساختمانی کاربردی است و هم در پروژه‌های بزرگ صنعتی، گزینه مناسبی به شمار می‌رود.

قیمت عرشه فولادی به عواملی مانند ضخامت ورق، قیمت روز فولاد و پوشش گالوانیزه بستگی دارد. در ادامه مزایا و معایب عرشه فولادی و نحوه اجرای این محصول را بررسی می‌کنیم.

سقف عرشه فولادی چیست؟

سقف عرشه فولادی، به ورق گالوانیزه فرم داده شده‌ای گفته می‌شود که بعد از عملیات بتن ریزی، به عنوان یک سیستم سقفی مرکب عمل می‌کند. در سقف عرشه فولادی، ورق‌های موجدار به راحتی روی تیرآهن‌ها قرار می‌گیرند و بعد از بتن ریزی به عنوان قالب بتن نیز عمل کرده، و در نهایت نیازی به باز کردن قالب مانند روش سنتی نیست.

اهمیت این موضوع از جایی بیشتر می‌شود که عرشه فولادی به عنوان قالب دائمی بتن در عملکرد سازه‌ای سقف مشارکت داشته و با حذف بخشی از قالب بندی، مراحل اجرایی پروژه را کاهش می‌دهد و در نهایت سرعت اجرای سقف بیشتر می‌شود؛ این مزیت در پروژه‌های چند طبقه و پروژه‌هایی که زمان اجرا در آن اهمیت دارد، بیشتر خودش را نشان می‌دهد.

حمل و نقل ساده، سطح صاف و یکپارچه و مقاومت در برابر رطوبت و خوردگی، از نقاط مثبت این محصول به شمار می‌روند. در جدول زیر نیز می‌توانید مشخصات فنی و ویژگی‌های عرشه  فولادی را بررسی کنید. 

ویژگی

مشخصات فنی

جنس

فولاد گالوانیزه

شکل پروفیل

ذوزنقه‌ای و شیاردار

ضخامت ورق

حدود 0.8 الی 1.25 میلی‌متر

ارتفاع پروفیل

معمولا 60 الی 75 میلی‌متر

اجزای اصلی

ورق، بتن، آرماتور و برش‌گیر

نقش ورق

قالب دائمی و مشارکت در عملکرد سازه

کاربرد

ساختمان‌های چند طبقه، تجاری و صنعتی

 

سقف عرشه فولادی برای چه ساختمان‌هایی مناسب است؟

به‌طور کلی می‌توان گفت سقف عرشه فولادی در پروژه‌هایی کاربردی است که در آن سرعت اجرای سقف، کاهش عملیات قالب بندی و پیشروی سریع طبقات اهمیت داشته باشد. چون این محصول علاوه بر وزن سبکی که دارد، به راحتی قابل باربری است و نصب آن روی اسکلت بتنی به آسانی انجام می‌شود.

همچنین، عرشه فولادی چون به راحتی به تیرآهن‌ها متصل می‌شود می‌تواند باعث افزایش سرعت ساخت و ساز شود؛ این اتصالات با استفاده از گل میخ به همراه جوش مناسب انجام می‌شوند که نتیجه آن سطح صاف و یکپارچه است که در نتیجه نیاز پروژه را به کف سازی یا شمع بندی از بین می‌برد.

در نهایت، این محصول فولادی به خاطر تحمل وزن سنگین در کنار سبک بودن، و همچنین اجرای سریع و کاهش مصرف بتن، به یک گزینه مناسب و پرکاربرد در پروژه‌های ساختمانی بدل شده و یک جایگزین مناسب نیز برای روش سنتی ساخت سقف تبدیل شده است.

مزایای سقف عرشه فولادی

مزایای سقف عرشه فولادی که توانسته این محصول را به یک گزینه مناسب برای صنعت ساختمان سازی تبدیل کند، به شرح زیر است:

  • سرعت بالای اجرا: نصب ورق‌ها و ادامه فرآیند ساخت سقف نسبت به روش قالب بندی سنتی سریع‌تر است.
  • کاهش نیاز به قالب بندی و شمع بندی: بعد از قالب شدن ورق فولادی و بتن، به سطحی یکپارچه و صاف می‌رسیم که نیازی به شمع بندی ندارد.
  • کاهش وزن مرده در برخی طراحی‌ها: ترکیب دال بتنی با ورق فولادی می‌تواند وزن مرده سقف را کمتر و عملکرد پروژه را بهبود ببخشد.
  • مقاومت بالا در شرایط محیطی: به دلیل داشتن پوشش گالوانیزه، می‌تواند بدون در نظر گرفتن شرایط آب و هوایی، مناسب پروژه‌های مختلف باشد.

معایب سقف عرشه فولادی

برخی معایب عرشه فولادی که می‌تواند سازه را با چالش مواجه کند به شرح زیر است:

  • نیاز احتمالی به شمع بندی موقت: یکی از مزیت‌های عرشه فولادی نیاز نداشتن به شمع بندی است، اما این موضوع برخی دهانه‌ها این تضمین شده نیست.
  • عایق نبودن در برابر صدا: به دلیل ضخامت کم، این سقف عایق صدا نیست و ممکن است در برخی پروژه‌ها نیاز به لایه‌های عایق یا سقف کاذب باشد.
  • خطر خوردگی یا آسیب در شرایط بد محیطی: اگر به مدت طولانی در معرض خوردگی یا بتن‌تر بماند، می‌تواند مشکل ساز شود.

نحوه اجرای سقف عرشه فولادی

در ابتدا پس از بررسی نقشه اجرایی، وضعیت تیرآهن‌ها و دیگر اجزای سازه کنترل می‌شود و محل بازشوها، تاسیسات، و جزئیات اجرایی نیز مشخص می‌شود. سپس ورق‌های گالوانیزه فرم‌دار(ذوزنقه‌ای) به عنوان قالب همیشگی و به صورت عمود بر محور تیرها، روی تیرهای سازه قرار می‌گیرد؛ دلیل این حالت قرارگیری عملکرد مناسب در تحمل وزن‌های وارد شده است.

در مرحله بعد برای اینکه اتصال یکپارچه و مناسبی بین عرشه فولادی و بتن برقرار شود، از گل میخ یا برشگیر روی تیرها استفاده می‌شود؛ برای هر متر مربع ورق فولادی فرم داده شده، به طور معمول از 2.2 الی 3 عدد گل میخ استفاده می‌کنند. البته این تعداد بسته به فاصله شیار ورق و محل قرارگیری تیرها متفاوت است.

بعد از اتمام مراحل بالا از فلاشینگ یا قطعات انتهایی در اطراف سقف استفاده می‌شود تا بتن هنگام بتن ریزی از لبه‌ها خارج نشود؛ و سپس نوبت به اجرای مش یا شبکه‌ای از میلگرد می‌رسد که نصب آن می‌تواند وزن بار را به صورت یکنواخت در اطراف عرشه پخش کند، مقاومت بتن را افزایش دهد و ترک‌های ناشی از جمع شدگی را کنترل کند.

در نهایت پس از اینکه مراحل گفته شده به اتمام رسید، عملیات بتن ریزی روی عرشه فولادی آغاز می‌شود و پس از اتمام بتن ریزی ما شاهد سطحی صاف و یکپارچه هستیم، که به کمک قطعه فلاشینگ ورق فولادی، به قالب دائمی سقف تبدیل می‌شود.

این مراحل اگر توسط یک تیم باتجربه صورت بگیرد می‌تواند به بهبود زمان اجرای پروژه و صرفه جویی در مصالح کمک کند.

مقایسه سقف عرشه فولادی با کامپوزیت

در جدول زیر می‌توانید تفاوت کامپوزیت و عرشه فولادی را بررسی کنید.

معیار

سقف عرشه فولادی

سقف کامپوزیت

قالب بندی

به عنوان قالب دائمی عمل می‌کند

نیازمند قالب بندی موقت است

شمع بندی

در بسیاری از طرح‌ها قابل حذف است

وابسته به روش اجرا و شرایط پروژه

آرماتوربندی

قابل کاهش است اما حذف آن عمومی نیست

نیاز به آرماتور بندی بیشتر دارد

عملکرد سازه‌ای

بتن و عرشه به صورت مرکب عمل می‌کنند

بتن و تیر با برش‌گیر عملکرد مرکب دارند

مناسب برای

پروژه‌های چند طبقه و پروژه‌های صنعتی

سازه‌های فولادی با روش متداول کامپوزیت

کنترل اجرا

نیازمند کنترل دقیق ورق و گل میخ

نیازمند کنترل قالب، آرماتور، بن و برشگیر

سرعت پیشروی در طبقات

سریع

معمولا کندتر

همانطور که در جدول بالا مشاهده کردید، سقف عرشه فولادی که به آن سقف مرکب نیز گفته می‌شود، به عنوان قالب بتن عمل کرده و به علت وزن سبک، سرعت اجرای مناسب و تحمل وزن بالا تبدیل به یک راه حلی نوین و جایگزین سیستم‌های سقف سنتی شده است؛ و به طور معمول در ساختمان‌های چند طبقه که نیاز به پیشروی سریع در هر طبقه را دارند کاربرد فراوانی دارد.

در مقابل کامپوزیت به صورت جداگانه نیاز به قالب بندی دارد و بخش زیادی از عملیات برای ساخت دال در محل انجام می‌شود؛ عوامل بالا در کنار وزن زیاد و زمان اجرای کندتر، در نهایت باعث می‌شود که کامپوزیت، گزینه مناسبی برا پروژه‌هایی که در آن صرفه جویی در وقت و هزینه اهمیت دارد نباشد.