نحوه محاسبه وزن تیرآهن؛ فرمول دقیق برای سایز های مختلف

یکی از سوالات رایجی که هنگام خرید پیش می آید این است که وزن تیرآهن چطور محاسبه می شود و وزن واقعی هر شاخه با عددی که از فرمول به دست می آوریم چقدر تفاوت دارد!؟ به طور کلی، برای محاسبه وزن تیرآهن کافی است تنها وزن یک متر از تیرآهن را در طول شاخه ضرب کنید. وزن یک متر تیرآهن را می توانید بر اساس مشخصات و جدول استاندارد وزن نیز به دست آورید.

برای مثال، وزن هر متر تیرآهن 14 حدود 12.9 کیلوگرم است و با ضرب این عدد در طول یک شاخه 12 متری، وزن آن حدود 154.8 کیلوگرم محاسبه می شود.

البته باید توجه کنید که وزن محاسبه شده همیشه با وزن واقعی که تیرآهن دارد یکسان نیست و عواملی مانند شرایط نورد، ترکیبات آلیاژی، ابعاد واقعی تیرآهن و کارخانه تولید کننده آن می توانند باعث ایجاد اختلاف شوند. در ادامه، ابتدا نحوه محاسبه وزن تیرآهن را با فرمول بررسی می کنیم، سپس به مواردی مانند اختلاف وزن واقعی، تاثیر آن در قیمت تیرآهن و همینطور وزن سایزهای پرکاربرد می پردازیم.

آموزش محاسبه وزن تیرآهن

محاسبه وزن تیرآهن یکی از ساده ترین راه ها برای به دست آوردن مقدار فولادی که نیاز داریم و هزینه های خرید است. برای اینکه قیمت اعلام شده برای تیرآهن معمولا بر اساس شاخه محاسبه می شود و دانستن وزن هر شاخه به شما کمک می کند هزینه خرید و حمل را دقیق تر به دست آورید.

به طور کلی برای محاسبه وزن یک شاخه تیرآهن، تنها کافی است وزن یک متر از آن را در طول شاخه ضرب کنید. به این صورت، فرمول محاسبه وزن تیرآهن به شکل زیر است:

وزن تیرآهن(کیلوگرم) = وزن یک متر تیرآهن(کیلوگرم) × طول شاخه(متر)

برای مثال، اگر وزن هر متر تیرآهن 14 را 12.9 کیلوگرم در نظر بگیریم و از سوی دیگر اگر طول شاخه 12 متر در نظر گرفته شود؛ وزن یک شاخه به این صورت محاسبه می شود:

کیلوگرم 154.8 = 12 × 12.9 

بنابراین وزن تقریبی یک شاخه 12 متری تیرآهن 14، حدود 154.8 کیلوگرم خواهد بود. البته برای محاسبه دقیق تر باید وزن هر متر تیرآهن را بر اساس مشخصات همان محصول و کارخانه تولید کننده در نظر گرفت؛ به این دلیل که وزن تیرآهن ها در یک سایز مشخص ممکن است بین کارخانه های مختلف تفاوت اندکی داشته باشد.

همچنین برای محاسبه وزن سایر سایزهای تیرآهن نیز می توانید از همین فرمول استفاده کنید و تنها کافی است که وزن یک متر همان سایز را در طول شاخه ضرب کنید. در نتیجه داشتن وزن یک متر و طول شاخه، برای محاسبه وزن پیش از خرید کافی است و می توانید با این دو مقدار، وزن تقریبی هر شاخه را محاسبه کنید.

نکته ای که باید به آن توجه کنید این است که روش دیگری هم برای محاسبه وزن تیرآهن وجود دارد که در آن محاسبه بر اساس چگالی فولاد و ابعاد هندسی مقطع انجام می شود. این روش برای محاسبات دقیق مهندسی مناسب تر است، در حالی که برای برآورد سریع وزن در خرید، فرمول و جدول وزن تیرآهن گزینه های ساده تری هستند.

دلیل اختلاف وزن واقعی و محاسبه شده تیرآهن در چیست؟

وزنی که با استفاده از فرمول به دست می آوریم، معمولا بر اساس وزن استاندارد یا وزن اعلام شده برای هر متر تیرآهن محاسبه می شود. اما وزن واقعی شاخه ها ممکن است در واقعیت کمی با عدد محاسبه شده تفاوت داشته باشد. یکی از دلایل اصلی این اختلاف، تلرانس تولید است.

در فرایند تولید تیرآهن، برای بخش های مختلف آن مانند ارتفاع، عرض بال، ضخامت بال و ضخامت جان ابعاد اسمی مشخصی در نظر گرفته می شود. با این حال، در عمل نمی توانیم انتظار داشته باشیم که ابعاد واقعی تمام شاخه دقیقا با این مقادیر اسمی یکسان باشد. به همین دلیل، استانداردهای تولید محدوده مشخصی از تغییرات مجاز را برای برخی ابعاد و مشخصات محصول در نظر می گیرند که به آن تلرانس می گویند.

بنابراین، این اختلاف جزئی که بین وزن محاسبه شده و وزن واقعی وجود دارد؛ به معنای اشتباه بودن فرمول یا بی کیفیت بودن تیرآهن نیست و برای بررسی این اختلاف به وجود آمده باید به مشخصات فنی و محدوده تلرانس مجاز استاندارد نیز توجه کرد.

علاوه بر این، عوامل مختلفی می توانند روی وزن نهایی تاثیر داشته باشند که مهم ترین آنها شامل این موارد می شوند:

• ابعاد واقعی و نوع تیرآهن: وزن تیرآهن می تواند به ابعاد واقعی و نوع آن نیز بستگی داشته باشد. برای مثال، مقاطع مختلف مانند INP،  IPE و IPB از نظر شکل و ابعاد باهم تفاوت دارند و در یک سایز لزوما وزن یکسانی ندارند.
• ترکیب آلیاژی و جنس فولاد: یکی دیگر از عواملی که روی وزن تاثیر می گذارد جنس نوع فولاد و ترکیب مواد به کار رفته در تولید است که می تواند روی چگالی و در نتیجه وزن محصول یک تاثیر جزئی داشته باشد؛ البته این عامل در مقایسه با اختلاف ابعاد، معمولا اثر کمتری دارد.
• کارخانه های تولید کننده: ممکن است کارخانه های مختلف تیرآهن را بر اساس استانداردها و تجهیزات و فرایندهای تولید متفاوت عرضه کنند؛ به همین دلیل وزن یک سایز مشخص در برندهای مختلف می تواند متفاوت باشد.
• طول واقعی شاخه: اگر طول واقعی شاخه با طول اسمی آن تفاوت داشته باشد، وزن نهایی نیز تغییر می کند، چون همانطور که پیداست طول یکی از عوامل مهم در محاسبه وزن است.
• شرایط و فرایند نورد: دقت تجهیزات و شرایط نورد می تواند روی ابعاد نهایی تیرآهن تاثیر بگذارد. این تغییرات در محصولات استاندارد باید در محدوده تلرانس های مجاز قرار داشته باشند.

در نتیجه، اگر وزن محاسبه شده با وزن درج شده روی باسکول یا وزن واقعی شاخه کمی تفاوت داشت، باید مشخصات فنی محصول و تلرانس های مجاز آن را نیز در نظر گرفت، بنابراین برای خرید و برآورد هزینه، بهتر است وزن اعلام شده برای همان سایز و کارخانه تولید کننده را مبنا قرار دهید و تنها بر اساس یک وزن استاندارد که عمومی است تصمیم گیری نکنید.

وزن سایزهای پرکاربرد تیرآهن چقدر است؟

به طور کلی وزن تیرآهن به سایز و کارخانه تولید کننده آن بستگی دارد و به همین دلیل ممکن است وزن یک سایز مشخص در محصولات کارخانه های مختلف مشابه یکدیگر نباشند. در ادامه، وزن سایزهای پرکاربرد تیرآهن یعنی 14، 16 و 18 را در چند کارخانه مختلف بررسی می کنیم. اعداد این جدول مربوط به وزن تقریبی یک شاخه 12 متری تیرآهن هستند.

همانطور که در جدول بالا مشاهده می کنید، وزن تیرآهن در یک سایز مشخص می تواند بین کارخانه های مختلف متفاوت باشد. استاندارد تولید، ابعاد واقعی و شرایط تولید هر کارخانه مواردی هستند که به این اختلاف وزن مربوط می شوند. بنابراین اگر قصد خرید تیرآهن دارید، بهتر است علاوه بر سایز و وزن تقریبی هر شاخه، کارخانه تولید کننده را نیز در نظر بگیرید؛ چون وزن هر شاخه روی مقدار فولاد خریداری شده و در نهایت هزینه خرید و حمل تاثیر می گذارد.

همچنین برای مشاهده وزن سایر سایزهای تیرآهن و بررسی اطلاعات مربوط به کارخانه های دیگر، می توانید به صفحه جدول وزن تیرآهن مراجعه کنید. برای دریافت مشاوره تخصصی و رایگان و انتخاب محصول نیز می توانید با مشاورین آهن پرایس از طریق شماره 021-54103 در ارتباط باشید.