تفاوت تیرآهن و هاش چیست؟

تیرآهن و هاش جزو پر کاربرد ترین مقاطع فولادی در صنعت ساختمان هستند، اما بسیاری از فعالان بازار و حتی بعضی از مهندسان هنوز تفاوت دقیق آن ها را نمی دانند. فرق اصلی این دو محصول در شکل مقطع، وزن و کاربرد آنهاست که در ادامه در خصوص آن صحبت خواهیم کرد!

هاش بال های پهن تر و مقاومت بالاتری دارد و برای سازه های سنگین به کار می رود، در حالی که تیر آهن معمولی سبک تر است و بیشتر برای ساختمان های مسکونی و سوله ها استفاده می شود. با توجه به اختلاف قیمت هاش و تیرآهن، انتخاب اشتباه بین این دو مقطع می تواند هم هزینه های پروژه را بالا ببرد و هم ایمنی سازه را به خطر بیندازد. در ادامه فرق تیرآهن و هاش را بررسی می کنیم تا بتوانید انتخاب درستی برای پروژه خود داشته باشید.

استاندارد تولید تیرآهن و هاش چه تفاوتی دارد؟

تیرآهن های I شکل که در بازار به تیر آهن معمولی معروف هستند، دو دسته اصلی دارند؛ جدول زیر می تواند یک دید کلی در مورد تفاوت انواع تیرآهن های تولیدی در ایران، و همینطور هاش را به شما نشان دهد:

در ادامه مفهوم هر کدام از این استاندارد ها را با هم بررسی خواهیم کرد:

استاندارد تیرآهن IPE و INP

این تیرآهن ها بر اساس استانداردهای آلمانی و اروپایی تولید می شود. بال های آن موازی و با ضخامت یکنواخت طراحی شده اند. در ایران نیز بیشتر تولیدات کارخانه ها از همین مدل است و ارتفاع آن از ۸۰ تا ۶۰۰ میلی متر و طول هر شاخه بین ۸ تا ۱۶ متر متغیر است. این مدل بیشتر با استانداردهای روسی و چینی ساخته می شود. تفاوت اصلی آن با IPE در این است که بال های آن شیب ملایمی دارند و ضخامت آن ها از داخل به سمت لبه کمتر می شود، این موضوع در عملکرد نهایی تیر آهن تاثیر گذار است.

استاندارد هاش IPB

هاش یا تیرآهن IPB که به آن H-Beam هم می گویند، استاندارد متفاوتی دارد و عرض بال های آن بسیار بیشتر از تیر آهن های معمولی است. هاش به سه دسته زیر تقسیم می شود:

• HEA یا هاش سبک
• HEB یا هاش سنگین
• HEM یا هاش فوق سنگین

هر چقدر از HEA به سمت HEB و HEM برویم، ضخامت بال و جان و وزن هاش افزایش می یابد.

تفاوت تیرآهن و هاش در کاربرد

مهم ترین فرق این دو محصول در محل استفاده آن ها است. هاش ها به خاطر عرض بال زیاد و ضخامت بالا در برابر نیروهای خمشی و فشاری عملکرد بهتری دارند. اگر یک تیر آهن IPE و یک هاش را با ارتفاع یکسان کنار هم بگذارید، هاش وزن بیشتری دارد اما می تواند بار سنگین تری را تحمل کند؛ چون بال های پهن تر فشار را در سطح بیشتری پخش می کنند.

• تیرآهن IPE برای اسکلت ساختمان های مسکونی، پل های سبک و سازه های نیمه صنعتی با دهانه های متوسط گزینه مناسبی است.
• تیرآهن INP نیز بیشتر در پروژه های اقتصادی و سازه های سبک کاربرد دارد.
• هاش برای پروژه های صنعتی سنگین، سازه های مرتفع و جاهایی که بارهای محوری و لنگرهای خمشی زیاد است، انتخاب اول سازنده ها به شمار می رود.

پس اگر پروژه شما یک ساختمان چند طبقه با دهانه های معمولی است از تیر آهن های IPE استفاده کرده، اما در سوله های صنعتی، پل های بزرگ یا سازه هایی با بارگذاری سنگین باید از هاش استفاده کنید.

تفاوت تیرآهن و هاش از نظر شکل ظاهری

ساده ترین راه تشخیص این دو مقطع، نگاه کردن به ظاهر آنها است. تیر آهن معمولی (IPE و INP) شبیه حرف انگلیسی I است، یعنی بال های باریک و بلندی دارد که عرض آن ها از ارتفاع جان کمتر است. در مقابل مقطع هاش (IPB) شبیه حرف H بوده و بال های پهن و ضخیمی دارد، به طوری که عرض بال تقریبا با ارتفاع جان برابری می کند. تصویر زیر این مساله را به خوبی نشان می دهد:

تفاوت وزن تیرآهن و هاش

تفاوت وزن اصلی ترین چیزی است که در بازار با آن رو به رو می شوید. برای مثال یک تیرآهن IPE سایز ۱۸ با طول ۱۲ متر، وزنی حدود ۲۲۶ کیلوگرم دارد. اما هاش سبک (HEA) در همین سایز، وزنی نزدیک به ۴۲۶ کیلوگرم (تقریبا دو برابر) دارد و وزن هاش سنگین (HEB) حتی به ۶۱۴ کیلوگرم می رسد.

وزن بیشتر یعنی هزینه حمل و نقل بالاتر، نیاز به تجهیزات سنگین تر برای نصب و بار مرده بیشتر روی فونداسیون اما در عوض مقاومت سازه چند برابر می شود. مهندسان برای محاسبه دقیق این وزن ها معمولا از جدول اشتال استفاده می کنند.

تفاوت قیمت تیرآهن و هاش

فرق تیرآهن و هاش از نظر قیمت به وزن و مواد اولیه بستگی دارد. هاش به دلیل وزن بالاتر، گران تر از تیرآهن معمولی است. البته عوامل دیگری مانند نرخ ارز، قیمت شمش فولادی، عرضه و تقاضا و برند کارخانه تولید کننده هم روی قیمت تیرآهن و هاش تاثیر می گذارند. با این حال نباید فقط به قیمت خرید نگاه کنید. هاش با اینکه گران تر است، اما در پروژه های سنگین می تواند تعداد تیرهای مورد نیاز را کم کند و در نهایت هزینه کلی سازه را کاهش دهد.

تیرآهن یا هاش؟ برای پروژه شما کدام یک بهتر است؟

اگر هنوز برای سازه های پروژه بین تیرآهن و هاش تردید دارید باید به نوع کاربری پروژه، میزان وزن وارد شده بر سازه و عوامل دیگر توجه کنید. ​اگر در حال ساخت یک ساختمان مسکونی، اداری یا تجاری با دهانه های معمولی هستید، تیرآهن IPE به دلیل قیمت مناسب و دسترسی آسان، انتخابی منطقی و به صرفه است.

اما اگر پروژه شما سوله صنعتی، پل یا سازه ای با دهانه های بلند است، هاش را انتخاب کنید. با اینکه هزینه اولیه بیشتر است، اما مقاومت بالاتر و تعداد تیر کمتر، هزینه نهایی را جبران می کند. برای ستون های سنگین هم هاش به دلیل بال های پهنی که دارد نسبت به تیر آهن معمولی عملکرد بهتری از خود نشان می دهد. بنابراین پیشنهاد می کنیم قبل از خرید با یک مهندس سازه مشورت کنید تا متناسب با پروژه و بودجه شما بهترین گزینه را پیشنهاد دهد.

مجموعه آهن پرایس با مشاوره فنی رایگان و قیمت های به روز در تامین تیر آهن و هاش همراه شما است. برای استعلام قیمت هاش و سایر مقاطع با کارشناسان ما تماس بگیرید. در این سایت می توانید انواع مقاطع را با قیمت لحظه ای، ابعاد و کارخانه سازنده مشاهده و مقایسه کنید.