زمان خرید ناودانی، تطبیق مقطع تحویلی با نقشه اجرایی به شناخت ویژگی هایی فراتر از نام سایز نیاز دارد. دو محصول با ارتفاع جان و عرض بال نزدیک ممکن است از نظر ضخامت اجزا، هندسه مقطع و وزن تفاوت داشته باشند؛ تفاوت هایی که در برآورد تناژ، هزینه تامین و تناسب محصول با شرایط بارگذاری اثر می گذارند. در ادامه تفاوت این دو ناودانی و مواردی که باید در زمان خرید کنترل کنید را با هم بررسی خواهیم کرد.

تفاوت ناودانی فابریک و پرسی چیست؟

ناودانی فابریک از شمش فولادی و در خط نورد گرم تولید می شود. شمش پس از گرم شدن تا دمای مناسب، از میان غلتک های شکل دهنده عبور می کند و در چند گذر به مقطع ناودانی می رسد. آرایش و شیار غلتک ها، همراه با تنظیمات خط، هندسه و ابعادِ مقاطعی را تعیین می کند که کارخانه در آن خط تولید می کند.

در روش پرسی، ورق سیاه به نوارهایی با عرض مورد نیاز برش می خورد و با پرس برک و قالب خم کاری یا در خط رول فرمینگ به مقطع U تبدیل می شود. انتخاب عرض ورق و تنظیم ابزار شکل دهی، امکان تولید ناودانی با ارتفاع جان و عرض بال های متناسب با سفارش را فراهم می کند. این روش برای ساخت مقاطع با ابعاد سفارشی انعطاف بیشتری دارد.

روش تولید ناودانی پرسی با خمکاری

تفاوت ناودانی فابریک و پرسی از نظر وزن

در مقایسه های رایج بازار، ناودانی پرسی در سایز مشابه معمولا وزن کمتری نسبت به ناودانی فابریک دارد. بخش مهمی از این اختلاف به ضخامت فولاد مصرفی برمی گردد. ناودانی پرسی از ورقی با ضخامت یکنواخت ساخته می شود و در بسیاری از مدل های رایج، ورق نازک تری برای تولید آن به کار می رود. در مقابل، در ناودانی فابریک نورد گرم، ضخامت جان و بال ها می تواند متفاوت باشد و در برخی مقاطع، بال ها ضخیم تر از جان هستند. این تفاوت در ضخامت و هندسه مقطع، مقدار فولاد مصرفی و وزن هر متر را افزایش می دهد.

البته میزان اختلاف وزن به مشخصات واقعی دو محصول بستگی دارد. ناودانی پرسی با ورق ضخیم تر نیز قابل تولید است و ممکن است وزن آن به نمونه فابریک نزدیک شود. بنابراین برای مقایسه دقیق، علاوه بر ارتفاع جان و عرض بال، باید ضخامت ورق و هندسه کامل مقطع را نیز در نظر گرفت.

برای ناودانی فابریک استاندارد، وزن مقطع را می توان با وزن اشتال ناودانی مقایسه کرد. در ناودانی های پرسی سفارشی نیز وزن بر اساس ضخامت ورق اولیه و هندسه مقطع محاسبه می شود. همچنین جدول وزن ناودانی تولید کننده یا وزن اعلام شده برای مدل مورد نظر، مبنای مناسب تری برای برآورد وزن شاخه و تناژ سفارش است.

تفاوت ناودانی پرسی و فابریک در وزن چیست

نشانه های تشخیص ناودانی فابریک از پرسی

تفاوت ناودانی فابریک و پرسی در چند ویژگی ظاهری و ابعادی محصول دیده می شود. بخشی از این تفاوت ها به نحوه شکل گیری مقطع مربوط است و در شکل اتصال جان به بال ها، گوشه های داخلی و وضعیت سطح شاخه بازتاب پیدا می کند. اندازه گیری ضخامت اجزا و بررسی وزن نیز اطلاعات دیگری درباره مقدار فولاد مصرفی و مشخصات واقعی محصول به دست می دهد. ترکیب این مشاهدات و اندازه گیری ها، امکان مقایسه ناودانی تحویلی با مشخصات فنی سایز مورد نظر را فراهم می کند. در سفارش هایی که مشخصات مقطع اهمیت زیادی دارد، این بررسی ها به شناسایی تفاوت محصول واقعی با مشخصات اعلام شده کمک می کنند.

بررسی محل برش ابتدای ناودانی فابریک

برای مشاهده ساختار ناودانی، از انتهای شاخه به سطح برش خورده آن نگاه کنید. در ناودانی پرسی، می توانید مسیر یک ورق فولادی را از ابتدای جان تا انتهای دو بال دنبال کنید؛ بخش میانی ورق جان را تشکیل می دهد و دو طرف آن با خم شدن به سمت بیرون، بال ها را می سازند. در این نما، مقطع شبیه نواری پیوسته است که به شکل U درآمده است.

در ناودانی فابریک، شکل مقطع از فرم دهی شمش در غلتک های نورد به وجود می آید. برای نمونه، در ناودانی استاندارد UPN، سطوح داخلی دو بال شیب دار هستند و به موازات یکدیگر امتداد ندارند؛ در حالی که در مقطع UPE، دو بال موازی هستند. این تفاوت در نمای انتهایی شاخه قابل مشاهده است و شکل هندسی مشخصی به مقطع می دهد.

همچنین پلیسه و ناهمواری لبه برش به نوع دستگاه برشکاری و کیفیت اجرای آن مربوط هستند و به روش تولید خود ناودانی ارتباط مستقیمی ندارند.

محل برش ناودانی پرسی و فابریک

حالت گوشه ها و سطح ناودانی فابریک

در ناودانی پرسی، شعاع گوشه های داخلی حاصل خم کاری ورق و تابع ضخامت ورق و قالب دستگاه است. در ناودانی فابریک، گوشه ها هنگام عبور فولاد از غلتک های نورد شکل می گیرند و هندسه آنها با نوع مقطع و تنظیمات خط تولید ارتباط دارد. برای مثال، مقاطع UPN دارای بال های شیب دار هستند، در حالی که بال های UPE موازی اند. شعاع گوشه های داخلی مقاطع نورد گرم نیز در کارخانه های مختلف می تواند متفاوت باشد.

سطح طولی محصول هم آثار فرآیند تولید را نشان می دهد. در ناودانی پرسی، سطح ورق اولیه پس از خم کاری تا حد زیادی حفظ می شود و در نزدیکی خم ها ممکن است آثار تماس با ابزار دیده شود. در ناودانی فابریک، پوسته اکسیدی ناشی از نورد گرم ممکن است روی سطح باقی مانده باشد. عملیات پاک سازی و پرداخت می تواند این پوسته را حذف کند و ظاهر نهایی محصول را تغییر دهد.

کنترل وزن ناودانی فابریک

برای کنترل وزن، یک شاخه با طول مشخص را وزن کنید و عدد به دست آمده را بر طول شاخه تقسیم کنید تا وزن هر متر آن مشخص شود. سپس این مقدار را با وزن اعلام شده برای همان سایز و نوع مقطع در مشخصات کارخانه یا سفارش مقایسه کنید. در این بررسی، مشخصات کامل مقطع از جمله ارتفاع جان، عرض بال و ضخامت ها باید با محصول تحویلی مطابقت داشته باشد. اگر وزن اندازه گیری شده با مقدار اعلام شده اختلاف داشته باشد، اندازه گیری مجدد طول و بررسی ابعاد و ضخامت می تواند علت اختلاف را مشخص کند. برای نمونه، کاهش ضخامت جان یا بال در مقایسه با مشخصات سفارش، وزن واحد طول را نیز کاهش می دهد. در سفارش های چند شاخه ای، بررسی وزن چند شاخه هم اندازه امکان ارزیابی یکنواختی وزن بار را فراهم می کند.

ضخامت ناودانی فابریک را بسنجید

با کولیس می توانید ضخامت جان و بال های ناودانی را اندازه گیری کنید. در ناودانی پرسی، این بخش ها از یک ورق واحد ساخته می شوند و بنابراین ضخامت اسمی قسمت های صاف جان و بال ها یکسان است. در ناودانی فابریک نورد گرم، ضخامت جان و بال ها بر اساس طراحی مقطع تعیین می شود و ممکن است با یکدیگر تفاوت داشته باشند. در برخی مقاطع نیز ضخامت بال از محل اتصال به جان تا لبه بیرونی تغییر می کند.

سنجش ضخامت ناودانی با کولیس

برای اندازه گیری، کولیس را روی قسمت های صاف جان و بال قرار دهید و از نواحی خمیده و لبه های برش خورده فاصله بگیرید. در مقاطع دارای بال شیب دار، محل اندازه گیری بال را نیز با توجه به مشخصات مقطع در نظر بگیرید. سپس اندازه های به دست آمده را با مشخصات فنی و ابعاد ناودانی در سایز مورد نظر تطبیق دهید. یکسان بودن ضخامت قسمت های صاف با ساختار ناودانی پرسی و تفاوت ضخامت جان و بال با هندسه بسیاری از مقاطع نورد گرم مطابقت دارد.

برای اینکه نشانه های تشخیص ناودانی فابریک و پرسی را یکجا پیش رو داشته باشید به  جدول زیر توجه کنید: 

معیار بررسی

ناودانی فابریک

ناودانی پرسی

ساختار مقطع

حاصل شکل دهی شمش در فرآیند نورد

حاصل خم کاری یک ورق فولادی واحد

گوشه های داخلی

شکل گرفته با غلتک های نورد

شکل گرفته با قالب خم کاری

سطح محصول

ممکن است آثار پوسته اکسیدی نورد داشته باشد

سطح ورق اولیه تا حد زیادی حفظ می شود

وزن در مدل های رایج بازار

معمولا بیشتر

معمولا کمتر

ضخامت جان و بال

ممکن است متفاوت باشد

ضخامت اسمی یکسان در قسمت های صاف

چه زمانی خرید ناودانی پرسی بهتر از فابریک است؟

ناودانی پرسی زمانی انتخاب اقتصادی تری است که پروژه به مقطعی سبک نیاز داشته باشد و محاسبات سازه، استفاده از چنین مقطعی را با ضخامت ورق متناسب با بارگذاری مجاز بداند. در این شرایط، تامین ظرفیت مورد نیاز با مصرف فولاد کمتر، وزن مقطع و هزینه خرید را کاهش می دهد. این مزیت در ساخت برخی قاب های سبک، زیرسازی ها و قطعات فلزی فرعی که به مقاطع سنگین نورد گرم نیاز ندارند، قابل استفاده است.

ناودانی پرسی برای پروژه هایی که به ابعاد غیراستاندارد نیاز دارند نیز گزینه مناسبی است. برای مثال، اگر ارتفاع جان یا عرض بال مورد نظر در میان سایزهای آماده بازار موجود نباشد، امکان ساخت مقطع بر اساس نقشه و اندازه های سفارشی وجود دارد. البته ابعاد قابل تولید به ظرفیت دستگاه، ضخامت و عرض ورق و ابزار خم کاری سازنده بستگی دارد.

خرید ناودانی پرسی بهتر است یا فابریک

در اعضای اصلی باربر یا قسمت هایی که تحت نیروهای فشاری و خمشی زیادی قرار می گیرند، ظرفیت مقطع و پایداری اجزای آن باید در طراحی بررسی شود. در مقاطع پرسی با دیواره های نازک، کمانش موضعی جان و بال ها می تواند ظرفیت باربری را محدود کند. مقاطع پرسی نیز با طراحی و کنترل محاسباتی مناسب قابلیت استفاده در سازه های باربر را دارند. ناودانی فابریک نورد گرم نیز در پروژه هایی که به مقاطع ضخیم تر و ظرفیت باربری متناسب با آنها نیاز است، می تواند گزینه مناسبی باشد.

در مرحله تامین، مشخصات فنی و هزینه گزینه های موجود را در کنار یکدیگر بررسی کنید. همچنین، برای خرید ناودانی اروپایی، مواردی مانند کنترل سری مقطع (UPN یا UPE بودن) و تطابق استاندارد ابعادی با مشخصات مورد نیاز پروژه ضروری است.