دلار نزولی شد، بازار آهن تکان نخورد؛ رکود همچنان حرف اول را می زند

بازار آهن در هفته گذشته در شرایطی فعالیت خود را دنبال کرد که نرخ ارز تحت تاثیر اخبار سیاسی و چشم انداز ازسرگیری مذاکرات نزولی شد و برخی بازارهای موازی نیز به این سیگنال واکنش نشان دادند. با این حال، این کاهش در بازار آهن به افت فراگیر قیمت آهن آلات منجر نشد و بازار همچنان در وضعیت کم تحرکی و انتظار باقی ماند. موضوعی که می توان آن را به نسبت جدید دانست!

همه فعالان این بازار به خوبی می دانند که نوسانات قیمت دلار با سرعت بالایی می تواند در بازار آهن نیز منعکس شود، اما این بار شرایط فرق می کرد. حتی همراه شدن کاهش نرخ ارز و اخبار سیاسی نتوانست بازار را از حالت رکود صعودی ای که در آن گرفتار شده است خارج کند و تغییر محسوسی در معاملات یا قیمت مقاطع مختلف فولادی ایجاد کند. در ادامه این مقاله به بررسی اتفاقات هفته گذشته بازار و شرایطی که در آن گرفتار شده است خواهیم پرداخت.

شرایط بازار آهن در هفته گذشته

در هفته گذشته، بازار آهن در شرایطی فعالیت خود را دنبال کرد که در اواسط هفته اخبار مثبتی از روند مذاکرات و تلاش های دیپلماتیک برای کاهش تنش های منطقه ای منتشر شد. در همین راستا، رایزنی های ایران و عمان درباره نحوه مدیریت تردد و وضعیت تنگه هرمز اهمیت ویژه ای پیدا کرد و گزارش ها از ادامه گفتگو ها برای ایجاد ساز و کاری به منظور تسهیل عبور و مرور از مهمترین مسیر ارتباطی انرژی جهان یعنی تنگه هرمز حکایت داشت. ره چند تاین گفتگو ها پیشتر نیز مطرح شده بود، اما تا کنون به این اندازه به نتیجه نهایی نزدیک نشده بود.

انتشار این اخبار، انتظارات مثبتی را در بازارهای مختلف ایجاد کرد که اثر آن در بازارهایی مانند ارز که از اصلی ترین کامودیتی های همه بازار های ایران به حساب می آید، منعکس شد. با این حال، این سیگنال سیاسی هنوز نتوانسته است به صورت جدی به بازار آهن منتقل شود و فعالان این بازار همچنان با احتیاط تحولات سیاسی و اقتصادی را دنبال می کنند. اهمیت نقش ایران و عمان در تعیین ترتیبات مربوط به تنگه هرمز نیز پیش تر از سوی منابع ایرانی مورد تاکید قرار گرفته بود.

در هفته گذشته، قیمت بسیاری از محصولات فولادی در بازار آزاد هفته گذشته تغییر قابل توجهی نداشت و نوسان ها عمدتا محدود بود. برای نمونه، قیمت میلگرد ذوب آهن اصفهان در برخی سایزها حدود ۵۰۰ تومان به ازای هر کیلوگرم کاهش یافت، در حالی که میلگرد راد همدان حدود ۵۰۰ تومان افزایش قیمت را تجربه کرد:

علاوه بر میلگرد، قیمت تیرآهن نیز افزایش های موردی را در محصولات کارخانه های مختلف نشان داد. هر چند این افزایش ها در سایز های مختلف متفاوت هستند، اما عمده تغییرات در محدوده سایز های پرمصرف مشاهده شد. به عنوان مثال تیرآهن ۱2 ذوب آهن اصفهان با رشد حدود ۵۰۰ تومانی همراه شد. نمودار زیر نوسان این مقطع فولادی در معاملات هفته گذشته را نشان می دهد:

در سایر مقاطع نیز وضعیت یکدست نبود و برخی محصولات ثبات یا حتی کاهش قیمت را تجربه کردند. در خصوص قیمت ورق فولاد مبارکه نیز باید گفت که رفتار بازار دوگانه بود؛ به طوری که قیمت شیت حدود ۵ هزار تومان کاهش یافت، اما قیمت رول حدود هزار تومان افزایش پیدا کرد. این اختلاف رفتار میان محصولات یک کارخانه نشان می دهد که بازار آهن در شرایط فعلی بیش از آنکه تحت تأثیر یک محرک واحد قرار داشته باشد، از ترکیبی از میزان تقاضا، موجودی بازار، شرایط فروش و انتظارات فعالان تأثیر می گیرد:

داده های نمودار ها نشان می دهد با وجود سیگنال های مثبت سیاسی و کاهش نرخ دلار، هنوز موج فراگیری از کاهش قیمت در بازار آهن شکل نگرفته و رکود همچنان مهمترین مشخصه معاملات است.

دلیل پایین نیامدن قیمت ها در بازار آهن چیست؟

با وجود کاهش نرخ دلار و انتشار اخبار مثبت درباره مذاکرات، عوامل مختلفی می توانند مانع از کاهش قیمت در بازار آهن شوند. در شرایط فعلی، رکود معاملات و نااطمینانی نسبت به آینده سیاسی و اقتصادی دو عامل مهمی هستند که رفتار بازار را تحت تاثیر قرار داده اند. هر چند موارد دیگری نیز وجود دارد که می تواند در این رفتار بازار تاثیر بسزایی داشته باشد. مهمترین مواردی که در این خصوص می توان به آنها اشاره کرد، از این قرارند:

اصلی ترین دلیل ثبات قیمت ها: رکود

بازار آهن در حال حاضر با تقاضای ضعیف و احتیاط خریداران مواجه است و فعالان بازار ترجیح می دهند تا روشن تر شدن شرایط اقتصادی و سیاسی، خریدهای خود را به حداقل برسانند. در چنین شرایطی، کاهش تقاضا لزوما به معنای کاهش قیمت نیست؛ زیرا فروشندگان نیز در برابر افت نرخ ها مقاومت می کنند و حاضر نیستند موجودی خود را با قیمت پایین تر عرضه کنند. در نتیجه، حاصل این شرایط بیشتر به شکل کاهش حجم معاملات و ثبات قیمت ها نمایان می شود تا ریزش محسوس نرخ ها!

نااطمینانی سیاسی

خبر از سرگیری مذاکرات و احتمال کاهش تنش ها، انتظارات کاهشی را تقویت کرده، اما هنوز نتیجه مذاکرات و آثار اقتصادی آن قطعی نیست. از طرف دیگر فعالان بازار هن هنوز به صحت این اخبار اطمینان ندارند. در صورتی که اتفاقات پیش آمده در تنگه هرمز و تبادل آتشی که روز جمعه اتفاق افتاد را در نظر بگیریم، متوجه خواهیم شد که این دیدگاه تا اندازه بالایی درست بوده است. هر چند این تبادل آتش گسترده نبود، اما شلیک به اهدافی که از طرف سپاه پاسداران به عنوان «متخاصم» معرفی شده است، می تواند نشان از متزلزل بودن این موارد داشته باشد.

همین ابهام باعث شده نه خریداران با اطمینان وارد بازار شوند و نه فروشندگان حاضر به کاهش جدی قیمت ها و شرکت در رقابت باشند. در واقع، بازار آهن در حال حاضر بین دو سناریو قرار گرفته است؛ از یک سو احتمال توافق و کاهش بیشتر نرخ ارز، و از سوی دیگر احتمال شکست مذاکرات و بازگشت ریسک های سیاسی! تا زمانی که یکی از این سناریوها بر دیگری غلبه نکند، طبیعی است که بازار در وضعیت احتیاط و ثبات نسبی باقی بماند.

ثابت ماندن قیمت ها در بورس کالا

عامل مهم دیگر، رفتار قیمت ها در بورس کالا است، که با اجرایی شدن فرمول جدید قیمت گذاری اتفاق افتاد. کاهش نرخ دلار زمانی می تواند اثر محسوسی بر بازار آزاد آهن داشته باشد که در معاملات بورس کالا نیز خود را نشان دهد و قیمت مواد اولیه و محصولات میانی مانند شمش کاهش پیدا کند. در شرایطی که قیمت های کشف شده در بورس کالا همچنان در محدوده قبلی قرار داشته و خیلی از آنها افزایشی نیز بوده اند، تولیدکننده و فروشنده بازار آزاد نیز انگیزه چندانی برای کاهش نرخ ها ندارند. بنابراین، تا زمانی که افت نرخ ارز به قیمت شمش و معاملات بورس کالا منتقل نشود، انتظار کاهش قابل توجه قیمت مقاطع فولادی دشوار خواهد بود.

جمع بندی

در مجموع، می توان گفت که بازار آهن در حال حاضر بیشتر در شرایط انتظار قرار دارد تا یک روند مشخص صعودی یا نزولی؛ کاهش نرخ دلار و اخبار مثبت مذاکرات، انتظارات کاهشی را تقویت کرده، اما رکود تقاضا، انتظارات تورمی که فروشندگان و تولید کنندگان با آن مواجه هستند، نااطمینانی نسبت به نتیجه نهایی مذاکرات و افزایش نسبی قیمت ها در بورس کالا مانع از انتقال سریع این سیگنال به بازار آهن شده است. در چنین شرایطی خریداران فعلا ترجیح می دهند تا روشن تر شدن مسیر مذاکرات و مشخص شدن اثر آن بر نرخ ارز و قیمت های زنجیره فولاد، دست به خریدهای سنگین نزده و فروشندگان نیز یا کاهش جدی وارد رقابت نخواهند شد؛ در نتیجه رکود و احتیاط همچنان حرف اول را در بازار آهن می زند.