میلگرد چطور از 40 به 100 هزار تومان رسید؟ روایت سالی پرتنش

وقتی صحبت از افزایش قیمت در بازار آهن در میان باشد، اولین محصولی که به این تغییرات واکنش نشان می دهد، میلگرد است. میلگرد به عنوان پرکاربردترین و پرفروش ترین مقطع فولاد ساختمانی در ایران شناخته شده و به عنوان شاخصی برای نوسان قیمت در بازار شناخته می شود. شاخصی که در سال گذشته بیش از دو برابر افزایش قیمت را تجربه کرده است.

تغییر قیمت میلگرد در بازار به عناصر و عوامل مختلفی بستگی دارد که به طور کلی می توانند دو دسته اصلی مشکلات تولید و متغیرهای اقتصادی جای بگیرند. اتفاقی که در این 12 ماه پر تنش برای میلگرد افتاده است، هر دوی این عوامل را شامل می شود؛ در ادامه روند تغییر قیمت این محصول را با هم بررسی خواهیم کرد.

روند تغییر قیمت میلگرد در سال گذشته

قیمت میلگرد سال گذشته با تغییرات بسیار بالایی همراه بود و افت و خیز های شدیدی را از افزایش های یک شبه گرفته، تا ریزش قیمت های نسبتا طولانی به دلیل تغییرات ارزی تجربه کرد! هر چند تمامی این تغییرات به افزایش بالای 100 درصدی این مقطع فولادی انجامید! در صورتی که بخواهیم روند حرکت قیمت این محصول را در یک سال گذشته بررسی کنیم، می توانیم این بازه زمانی را به دو بخش اصلی نیمه دوم 1404 و نیمه اول 1405 تقسیم کنیم. در نیمه اول 1404 بحران های ارزی بازار را تحت تاثیر قرار داد و سال 1405 در حالی شروع شد که بازار آهن در شوک شرایط جنگی به سر می برد؛ اوضاعی که هنوز هم با آن دست و پنجه نرم می کند. تصویر زیر، نمودار شاخص میلگرد آهن پرایس را در این بازه زمانی نشان می دهد:

در ادامه تغییرات شاخص میلگرد آهن پرایس را در هر یک از این دو بازه زمانی به صورت مجزا مورد بررسی قرار خواهیم داد.

روند حرکت قیمت میلگرد در نیمه دوم 1404

در نیمه دوم ۱۴۰۴، افزایش قیمت میلگرد بسیار شدیدتر بود! قیمت این محصول در ابتدای دوره حدود ۴۱ هزار تومان بود و در پایان نیمه دوم سال به ۷۴ هزار تومان رسید؛ یعنی قیمت میلگرد در این بازه حدود ۸۰.۵ درصد افزایش داشت، که بخش مهمی از آن به دلیل انتقال فشارهای ناشی از تنش های منطقه ای، نوسانات نرخ ارز و افزایش انتظارات تورمی به بازار آهن بود و در نتیجه، سطح اسمی قیمت میلگرد در مدت نسبتا کوتاهی به شکل محسوسی جا به جا شد.

الگوی حرکت قیمت در این بازه زمانی نشان می دهد، میلگرد از محدوده ۴۱ هزار تومان وارد یک مسیر صعودی نسبتا مستقیم شد و پس از عبور از محدوده های ۵۲ و ۶۶ هزار تومان، تنها یک اصلاح تا حدود ۵۹ هزار تومان داشت و دوباره به ۷۴ هزار تومان رسید. دلیل این مساله را می توان تشدید تحریم های نفتی، مشکلات ایجاد شده از طرف تراستی ها و به دنبال آن از کنترل خارج شدن قیمت دلار دانست که تاثیراتی گسترده در اقتصاد ایران به جای گذاشت! این شرایط تدریجی باعث شد تا شاخص قیمت میلگرد به صورت پله ای به سطوح بالاتر جهش داشته باشد!

روند حرکت قیمت میلگرد در نیمه اول 1405

در نیمه اول ۱۴۰۵، اگرچه قیمت میلگرد از سطح بالاتری وارد دوره شد، اما شدت افزایش قیمت نسبت به نیمه دوم ۱۴۰۴ کمتر بود. قیمت از حدود ۸۲ هزار تومان در ابتدای دوره به ۱۰۴ هزار تومان در پایان نیمه اول سال رسید که معادل ۲۶.۸ درصد افزایش است. بنابراین، از نظر میزان افزایش قیمت، نیمه دوم ۱۴۰۴ فاصله قابل توجهی با نیمه اول ۱۴۰۵ دارد؛ با این حال، نیمه اول ۱۴۰۵ را باید دوره تثبیت قیمت در سطوح بالا و سپس حرکت به سمت سقف های جدید دانست!

در این دوره که مهمترین اتفاق آن شرایط جنگی، بحران تنگه هرمز و تبادل آتش های پی در پی بود، فشار ارزی همچنان قیمت را به بالا سوق می داد و افزایش قیمت مواد اولیه نیز کف های جدید قیمت برای میلگرد را شکل می داد. در این دوره قیمت ابتدا از ۸۲ به ۸۷.۵ هزار تومان رسید، سپس با یک اصلاح عمیق که به دلیل کاهش قیمت دلار به دنبال امضای تفاهم نامه و آتش بس اتفاق افتاد تا ۷۷.۵ هزار تومان عقب نشست و مدتی در محدوده ۸۳ تا ۸۶ هزار تومان نوسان کرد.

بعد از این دوره فرسایشی، موج افزایش قیمت جدید شکل گرفت و قیمت در نهایت از صد هزار تومان عبور کرد. مسئله ای که با فرمول جدید قیمت گذاری مواد اولیه در بورس کالا از ابتدای مرداد ماه همزمان شد و هزینه تولید را به اندازه قابل توجهی افزایش داد! در شرایط فعلی قیمت میلگرد ذوب آهن اصفهان، در سایز 12 به عنوان یکی از پرمصرف ترین سایز ها به 104 هزار تومان در هر کیلوگرم رسیده است.

با این اوضاع، اگر نیمه دوم ۱۴۰۴ را دوره جهش قیمت بدانیم، نیمه اول ۱۴۰۵ بیشتر دوره تثبیت در سطوح بالای قیمتی، نوسان و سپس شکست سقف های قبلی بوده است؛ به عبارت دیگر، شدت افزایش قیمت کمتر شد، اما فشارهای قیمتی همچنان در بازار باقی ماندند.

تحلیل تغییرات قیمت میلگرد در این دو نیمه

از نظر نوسان قیمتی، نیمه اول ۱۴۰۵ نوسانی تر از نیمه دوم ۱۴۰۴ بوده است؛ هرچند رشد کلی آن کمتر بوده است. به طور کلی می توان گفت که سال 1404 شاهد افزایش های پله ای و بالای قیمت میلگرد بودیم، در حالی که روند سال 1405 با نوسان های بیشتر همراه بود، اما این سطح قیمتی بالا را تثبیت کرد و کف های جدیدی برای این محصول شکل گرفت. در واقع اتفاقاتی که در نیمه اول 1405 افتاد، باعث شد که قیمت میلگرد در این سطح هم توسط تولید کننده، هم عرضه کننده و هم خریدار پذیرفته شود! در ادامه نسبت افزایش قیمت در این دو بازه زمانی را با هم بررسی خواهیم کرد.

بررسی نسبت افزایش به اصلاح در دو نیمه

از نظر عمق اصلاح قیمت، نیمه اول ۱۴۰۵ اصلاح شدیدتری را تجربه کرده است. در نیمه دوم ۱۴۰۴، قیمت پس از رسیدن به حدود ۶۶ هزار تومان تا محدوده ۵۹ هزار تومان عقب نشینی کرد؛ یعنی حدود ۷ هزار تومان معادل ۱۰.۶ درصد افت از سقف قیمت! در مقابل، در نیمه اول ۱۴۰۵ قیمت از سقف ۸۷.۵ هزار تومان تا ۷۷.۵ هزار تومان کاهش یافت که حدود ۱۰ هزار تومان معادل ۱۱.۴ درصد افت را نشان می دهد.

با توجه به این شرایط اصلاح نیمه اول ۱۴۰۵ هم از نظر مقدار ریالی و هم از نظر درصدی، اندکی عمیق تر بوده است. با این حال، نکته مهم این است که این اصلاح در هر دو دوره موقتی بوده و پس از آن بازار دوباره به مسیر صعودی بازگشته است! بنابراین افزایش عمق اصلاح در نیمه اول ۱۴۰۵ را نمی توان به تنهایی نشانه تغییر روند دانست.

بررسی دامنه نوسان قیمت میلگرد در یک سال گذشته

دامنه نوسان نشان می دهد قیمت میلگرد در هر دوره چه فاصله ای بین پایین ترین و بالاترین سطح خود داشته است. در نیمه دوم ۱۴۰۴ قیمت میلگرد از کف ۴۱ هزار تومان تا سقف ۷۴ هزار تومان حرکت کرد و دامنه نوسان آن به ۸۰.۵ درصد رسید؛ در نیمه اول ۱۴۰۵، با وجود رسیدن قیمت به سقف بالاتر ۱۰۴ هزار تومان، فاصله کف و سقف کمتر بود و دامنه نوسان به ۳۴.۲ درصد محدود شد. به طور می توان میزان نوسان قیمت در هر دو نیمه را به اینصورت معرفی کرد:

بر اساس اطلاعات این جدول، دامنه نوسان در نیمه دوم ۱۴۰۴ حدود ۲.۳۵ برابر نیمه اول ۱۴۰۵ بوده و این موضوع نشان می دهد بازار در نیمه دوم ۱۴۰۴ جابه جایی قیمتی بسیار شدید تری را تجربه کرده، در حالی که در نیمه اول ۱۴۰۵ قیمت در محدوده فشرده تری نوسان کرده است.