به طور کلی عددهای جدول اشتال را می توانیم مرجع مقایسه معرفی کنیم، نه اینکه انتظار داشته باشیم همه ناودانی های بازار دقیقا همین ابعاد و وزن را داشته باشند. در این مقاله، روش خواندن جدول اشتال، مشخصات ناودانی های UPE و UPN، تفاوت میان ناودانی سبک و سنگین و روش محاسبه وزن آن را با هم بررسی می کنیم.

روش خواندن جدول اشتال ناودانی به زبان ساده

جدول اشتال ناودانی، ابعاد استاندارد و وزن نظری مقاطع ناودانی را در کنار هم نشان می دهد. هر ردیف جدول به یک سایز مشخص اختصاص دارد و ستون های آن اطلاعاتی مانند ارتفاع ناودانی، عرض بال ها، ضخامت جان و بال، مساحت مقطع و وزن هر متر را مشخص می کنند. آشنایی با این ستون ها کمک می کند مشخصات ناودانی مورد نظر را سریع تر پیدا کنید و ابعاد و وزن آن را با محصولی که قصد خریدش را دارید، مقایسه کنید.

معنی علائم جدول اشتال ناودانی

در جدول های اشتال، مشخصات مقطع معمولا با حروف انگلیسی نشان داده می شوند. جدول زیر معنی مهم ترین علامت ها را توضیح می دهد:

علامت

معنی

توضیح ساده

H

ارتفاع جان

ارتفاع قسمت اصلی ناودانی. این اندازه معمولا مبنای نام گذاری سایز ناودانی است.

B

عرض بال

پهنای هر یک از دو بال ناودانی که در دو طرف جان قرار دارند.

S

ضخامت جان

ضخامت قسمت اصلی و عمودی ناودانی.

T

ضخامت بال

ضخامت قسمت های کناری ناودانی که به جان متصل هستند.

R

شعاع انحنای داخلی

اندازه انحنای محل اتصال جان به بال.

A

مساحت مقطع

مساحت سطح مقطع ناودانی که معمولا با سانتی متر مربع نمایش داده می شود.

G

وزن یک متر

وزن نظری یک متر ناودانی که با کیلوگرم بر مترkg/m  نشان داده می شود.

در بعضی جدول ها ممکن است علائم یا ستون های دیگری نیز برای مشخصات هندسی و محاسبات تخصصی تر دیده شود. معنی هر علامت را باید بر اساس راهنمای همان جدول بررسی کرد.

چطور اطلاعات یک ردیف از جدول اشتال ناودانی را بخوانیم؟

برای مثال، در جدول اشتال ناودانی UPE سایز 120، چند مشخصه اصلی به این صورت ثبت شده است:

مشخصه

مقدار

مفهوم

ارتفاع جان  h

120 میلی متر

ارتفاع اصلی ناودانی 12 سانتی متر است.

عرض بال b

60  میلی متر

پهنای هر بال 6 سانتی متر است.

ضخامت جان  s

5  میلی متر

ضخامت قسمت اصلی ناودانی 5 میلی متر است.

ضخامت بال  t

8  میلی متر

ضخامت بال ها 8 میلی متر است.

وزن یک مترG

12.1 کیلوگرم

وزن نظری هر متر از این مقطع در جدول استاندارد 12.1 کیلوگرم است.

در دو بخش بعد، جدول های اشتال ناودانی UPE و UPN را جداگانه می آوریم تا بتوانید ابعاد و وزن استاندارد هر سایز را مستقیما بررسی کنید.

جدول اشتال ناودانی  UPE

ناودانی UPE نوعی مقطع فولادی U شکل است که دو بال کناری آن موازی هستند. یعنی بال ها در طول خود شیب ندارند و شکل آن ها با ناودانی UPN متفاوت است. در جدول اشتال UPE، ابعاد استاندارد و وزن نظری هر سایز مشخص شده است. در جدول زیر، ابعاد بر حسب میلی متر، مساحت مقطع بر حسب سانتی متر مربع و وزن هر متر بر حسب کیلوگرم است.

سایز ناودانی UPE

ارتفاع جان h (میلی متر)

عرض بال b (میلی متر)

ضخامت جان s (میلی متر)

ضخامت بال t (میلی متر)

مساحت مقطع A (سانتی متر مربع)

وزن هر متر G (کیلوگرم)

UPE 80

80

50

4

7

10.1

7.90

UPE 100

100

55

4.5

7.5

12.5

9.82

UPE 120

120

60

5

8

15.4

12.1

UPE 140

140

65

5

9

18.4

14.5

UPE 160

160

70

5.5

9.5

21.7

17.0

UPE 180

180

75

5.5

10.5

25.1

19.7

UPE 200

200

80

6

11

29.0

22.8

UPE 220

220

85

6.5

12

33.9

26.6

UPE 240

240

90

7

12.5

38.5

30.2

UPE 270

270

95

7.5

13.5

44.8

35.2

UPE 300

300

100

9.5

15

56.6

44.4

UPE 330

330

105

11

16

67.8

53.2

UPE 360

360

110

12

17

77.9

61.2

UPE 400

400

115

13.5

18

91.9

72.2

اعداد این جدول، ابعاد و وزن نظری ناودانی های استاندارد UPE را نشان می دهند. ناودانی موجود در بازار ممکن است به دلیل نوع تولید و تلرانس های مجاز، اختلافی با این مقادیر داشته باشد. همچنین UPE نوع مقطع را مشخص می کند و به تنهایی به معنای سبک یا سنگین بودن ناودانی نیست. برای مقایسه دقیق تر، باید وزن و ابعاد محصول عرضه شده نیز بررسی شود.

جدول اشتال ناودانی UPN

ناودانی UPN یکی از انواع استاندارد ناودانی اروپایی است که سطح مقطع آن شبیه حرف U انگلیسی است. تفاوت اصلی آن با ناودانی UPE در شکل بال هاست: در UPN، سطح داخلی بال ها کمی شیب دارد، اما بال های UPE موازی هستند. این تفاوت در شکل مقطع باعث می شود ابعاد و وزن این دو نوع ناودانی با هم یکسان نباشد.

در جدول اشتال UPN، هر سایز با مشخصاتی مانند ارتفاع جان، عرض بال، ضخامت جان، ضخامت بال، مساحت مقطع و وزن هر متر معرفی می شود. عدد کنار UPN نیز به ارتفاع اسمی جان بر حسب میلی متر اشاره دارد؛ برای مثال، ارتفاع اسمی ناودانی UPN 120 برابر 120 میلی متر است. در جدول زیر ابعاد بر حسب میلی متر، مساحت مقطع بر حسب سانتی متر مربع و وزن هر متر بر حسب کیلوگرم درج شده است.

سایز ناودانی UPN

ارتفاع جان h (میلی متر)

عرض بال b (میلی متر)

ضخامت جان s (میلی متر)

ضخامت بال t (میلی متر)

مساحت مقطع A (سانتی متر مربع)

وزن هر متر G (کیلوگرم)

UPN 50

50

38

5

7

7.12

5.59

UPN 65

65

42

5.5

7.5

9.03

7.09

UPN 80

80

45

6

8

11.00

8.64

UPN 100

100

50

6

8.5

13.50

10.6

UPN 120

120

55

7

9

17.00

13.4

UPN 140

140

60

7

10

20.40

16.0

UPN 160

160

65

7.5

10.5

24.00

18.8

UPN 180

180

70

8

11

28.00

22.0

UPN 200

200

75

8.5

11.5

32.20

25.3

UPN 220

220

80

9

12.5

37.40

29.4

UPN 240

240

85

9.5

13

42.30

33.2

UPN 260

260

90

10

14

48.30

37.9

UPN 280

280

95

10

15

53.30

41.8

UPN 300

300

100

10

16

58.80

46.2

UPN 320

320

100

14

17.5

75.80

59.5

UPN 350

350

100

14

16

77.30

60.6

UPN 380

380

102

13.5

16

80.40

63.1

UPN 400

400

110

14

18

91.50

71.8

این اعداد، وزن نظری و ابعاد استاندارد مقاطع UPN را نشان می دهند و مبنایی برای بررسی مشخصات محصول هستند. در هنگام خرید، وزن و ابعاد ناودانی عرضه شده نیز اهمیت دارد، زیرا ممکن است محصول بازار با مقادیر جدول اشتال تفاوت داشته باشد. تفاوت میان ناودانی سبک و سنگین و میزان این اختلاف را در بخش مربوط به خود بررسی می کنیم.

تفاوت ابعاد و وزن ناودانی سبک و سنگین نسبت به جدول اشتال

جدول اشتال، ابعاد اسمی و وزن نظری ناودانی های استاندارد را نشان می دهد، اما ناودانی های موجود در بازار لزوما در تمام ابعاد و وزن دقیقا با این اعداد برابر نیستند. در تولید، برای اندازه هایی مانند ارتفاع جان، عرض بال، ضخامت جان و بال و همچنین وزن مقطع، محدوده ای از اختلاف مجاز در نظر گرفته می شود که به آن تلرانس تولید می گویند. به همین دلیل، اندازه و وزن واقعی ناودانی ممکن است کمی بیشتر یا کمتر از مقادیر جدول اشتال باشد.

این اختلاف جزئی را نباید با تفاوت میان ناودانی سبک و سنگین یکی دانست. ناودانی سبک در بازار معمولا وزن کمتری نسبت به مقدار مرجع جدول اشتال دارد، در حالی که وزن ناودانی سنگین معمولا به وزن مرجع نزدیک تر است. بنابراین، برای مقایسه دقیق، هم تلرانس مجاز تولید اهمیت دارد و هم وزن و ابعاد واقعی محصول.

برای مثال، ارتفاع اسمی ناودانی UPE 120 در جدول اشتال ۱۲۰ میلی متر است. طبق استاندارد EN 10279:2000، تلرانس مجاز ارتفاع برای این بازه از مقاطع ±۲ میلی متر است؛ بنابراین، در محصولی که مطابق این استاندارد تولید شده، ارتفاع واقعی می تواند بین ۱۱۸ تا ۱۲۲ میلی متر باشد. این اختلاف به تنهایی به معنی سبک بودن ناودانی نیست؛ برای تشخیص تفاوت ناودانی سبک و سنگین، وزن و سایر مشخصات محصول نیز باید بررسی شوند.

در بخش بعد، ابعاد و وزن ناودانی های سبک و سنگین را جداگانه بررسی می کنیم تا تفاوت آن ها را در سایزهای مختلف ببینید.

روش محاسبه وزن ناودانی

برای محاسبه وزن ناودانی، ساده ترین روش استفاده از وزن یک متر ناودانی در جدول استاندارد است. کافی است وزن یک متر از مقطع مورد نظر را در طول شاخه ضرب کنید تا وزن تقریبی هر شاخه به دست بیاید.

فرمول محاسبه وزن ناودانی:

وزن شاخه (کیلوگرم) = وزن یک متر ناودانی (کیلوگرم بر متر) × طول شاخه (متر)

فرض کنید قصد دارید وزن یک شاخه ۶ متری ناودانی UPN 120 را محاسبه کنید. طبق جدول اشتال، وزن هر متر از این مقطع ۱۳.۴ کیلوگرم است. بنابراین:

۱۳.۴ × ۶ = ۸۰.۴ کیلوگرم

یعنی وزن نظری یک شاخه ۶ متری ناودانی UPN 120 برابر با ۸۰.۴ کیلوگرم است.

برای محاسبه وزن سایزهای دیگر، می توانید از جدول وزن ناودانی استفاده کنید و وزن هر متر را در طول شاخه مورد نظر ضرب کنید.

توجه داشته باشید که این محاسبه بر اساس وزن استاندارد جدول اشتال انجام می شود. وزن ناودانی های سبک بازار یا محصولات کارخانه های مختلف ممکن است متفاوت باشد. بنابراین، برای برآورد دقیق وزن سفارش، بهتر است وزن ثبت شده برای همان نوع ناودانی و تولید کننده را مبنا قرار دهید. این موضوع هنگام مقایسه وزن و قیمت محصولات و تصمیم گیری برای خریدن ناودانی اهمیت دارد.

ابعاد ناودانی سبک و سنگین

ابعاد ناودانی سبک و سنگین از نظر ارتفاع جان، عرض بال و وزن با یکدیگر تفاوت دارد. برای مثال، دو ناودانی سایز ۱۲۰ می توانند ارتفاع یکسانی داشته باشند، اما عرض بال و وزن آنها متفاوت باشد. به همین دلیل، هنگام بررسی ابعاد ناودانی، صرفا توجه به سایز کافی نیست و وزن هر متر و مشخصات محصول نیز اهمیت دارد.

در جدول های زیر، ابعاد و وزن چند سایز رایج ناودانی سبک و سنگین را می بینید. وزن هر متر و وزن شاخه های ۶ و ۱۲ متری درج شده تا بتوانید مقدار مورد نیاز خود را راحت تر برآورد کنید.

ابعاد و وزن ناودانی سبک

ناودانی سبک در بازار معمولا وزنی کمتر از مقدار مرجع جدول اشتال دارد. در این نوع ناودانی، عرض بال و وزن هر متر ممکن است با نوع سنگین همان سایز متفاوت باشد. جدول زیر ابعاد و وزن چند سایز متداول ناودانی سبک را نشان می دهد.

سایز ناودانی (میلی متر)

ارتفاع جان h (میلی متر)

عرض بال b (میلی متر)

وزن هر متر (کیلوگرم)

وزن شاخه ۶ متری (کیلوگرم)

وزن شاخه ۱۲ متری (کیلوگرم)

۸۰

۸۰

۴۰

۷.۰۵

۴۲.۳

۸۴.۶

۱۰۰

۱۰۰

۴۶

۸.۵۹

۵۱.۵۴

۱۰۳.۰۸

۱۲۰

۱۲۰

۵۲

۱۰.۴

۶۲.۴

۱۲۴.۸

۱۴۰

۱۴۰

۵۸

۱۲.۳

۷۳.۸

۱۴۷.۶

۱۶۰

۱۶۰

۶۴

۱۴.۲

۸۵.۲

۱۷۰.۴

در این جدول، ارتفاع جان با افزایش سایز بیشتر می شود و عرض بال و وزن نیز تغییر می کنند. برای مثال، ناودانی سبک سایز ۱۲۰، ارتفاع جان ۱۲۰ میلی متر و عرض بال ۵۲ میلی متر دارد و وزن هر متر آن ۱۰.۴ کیلوگرم است.

این اعداد برای مقایسه اولیه مفیدند، اما وزن واقعی محصول ممکن است با توجه به کارخانه تولید کننده و مشخصات همان محصول تفاوت داشته باشد. به همین دلیل، هنگام خرید ناودانی سبک، مشخصات ثبت شده برای کالای مورد نظر اهمیت دارد.

ابعاد و وزن ناودانی سنگین

ناودانی سنگین معمولا به وزن مرجع جدول اشتال نزدیک است. با این حال، وزن ثبت شده برای ناودانی اروپایی در بازار ممکن است با وزن نظری جدول استاندارد کمی تفاوت داشته باشد. جدول زیر ابعاد اسمی UPN و وزن شاخه های ۱۲ متری ناودانی اروپایی ثبت شده در آهن پرایس را نشان می دهد.

سایز ناودانی

ارتفاع جان (میلی متر)

عرض بال (میلی متر)

ضخامت جان (میلی متر)

ضخامت بال (میلی متر)

وزن شاخه ۱۲ متری در آهن پرایس (کیلوگرم)

۸۰

۸۰

۴۵

۶

۸

۱۰۵

۱۰۰

۱۰۰

۵۰

۶

۸.۵

۱۳۰

۱۲۰

۱۲۰

۵۵

۷

۹

۱۶۰

۱۴۰

۱۴۰

۶۰

۷

۱۰

۱۹۵

۱۶۰

۱۶۰

۶۵

۷.۵

۱۰.۵

۲۲۵

۱۸۰

۱۸۰

۷۰

۸

۱۱

۲۶۵

ابعاد اسمی جدول بر اساس مشخصات استاندارد UPN و وزن شاخه های ۱۲ متری بر اساس جدول وزن ناودانی اروپایی آهن پرایس درج شده است. هنگام خرید، وزن و مشخصات محصول عرضه شده را با اطلاعات پیش فاکتور تطبیق دهید.