در شرایطی که قیمت پروفیل از 190 هزار تومان عبور کرده است، شمش در بورس به 100 هزار تومان رسیده است و ورق سیاه در کانال 180 هزار تومان قرار دارد، بورس کالا در حال نمک پاشی روی زخم بازار است!
ابلاغیه جدیدی که در 27 مهر ماه منتشر شد خبر از افزایش قیمت زودهنگام گندله می داد که در ادامه می تواند زنجیره ای از گرانی ها را در قیمت مواد اولیه ایجاد کرده، هزینه تولید را به شدت بالا ببرد و در نهایت قیمت مقاطع را با افزایش های دو چندان مواجه کند. در اولین عرضه بعد از این ابلاغیه شوم، قیمت گندله جهشی 30 درصدی را با وجود پایین تر آمدن درخواست تجربه کرد. در ادامه، جزئیات مربوط به این ابلاغیه و دردسر هایی که می تواند در بازار ایجاد کند را با هم بررسی خواهیم کرد.
ابلاغیه تغییر قیمت گذاری گندله و پیامد هایی که در بازار داشت
طبق گزارشی که خبرگزاری تسنیم منتشر کرد، بورس کالا ابلاغیه ای را در ۲۷ مهر ۱۴۰۵ و الحاقیه شماره ۱۴۰۵/۳۰۰/۲۹۰۷ مورخ ۳۰ مهر ارائه کرد، که بر اساس آن از سوم آبان ماه محدودیت مربوط به نرخ صادراتی برای گندله حذف شد! به این ترتیب، قیمت پایه این محصول دیگر ملزم به رعایت سقف ارزش گمرکی صادراتی نیست و امکان تعیین قیمت بالاتر از این مرجع فراهم شده است! موضوعی که دست عرضه کننده را برای بالا بردن قیمت بین 30 تا 45 درصد باز می گذارد!
در نخستین معاملات پس از اجرای ابلاغیه نیز میانگین موزون قیمت گندله از ۱۶۶٬۶۲۷ به ۲۱۵٬۸۰۶ رسید که بر اساس داده های معاملات ارائه شده از سوی سازمان بورس کالا، افزایش ۲۹٫۵ درصدی را ثبت کرده است. در نمودار زیر می توانید تغییراتی که قیمت گندله از ابتدای تابستان تاکنون داشته است را مشاهده کنید:
همانطور که از نمودار مشخص است، قیمت این محصول با رشد آرامی در حال افزایش بوده و در آخرین عرضه جهشی بسیار سنگین را تجربه کرده است! نکته قابل توجه در عرضه سوم آبان این است که با وجود افزایش حدود ۱۰ درصدی حجم عرضه گندله، حجم معاملات نسبت به هفته قبل حدود ۹ درصد کاهش یافت و درصد جذب عرضه از ۸۲ به حدود ۶۸ درصد رسید. این تغییر در واقع دست تولیدکنندگان را برای قیمت گذاری بالاتر باز می کند و می تواند فاصله قیمت داخلی گندله با مبنای قبلی صادراتی را افزایش دهد. در حالی که خریداران را با مشکل جدی مواجه کرده، به طوری که خیلی از آنها تمایل خود را برای تکمیل خرید از دست داده اند!
پیش از ابلاغیه جدید بورس کالا، قیمت پایه گندله سنگ آهن بر اساس فرمولی تعیین می شد که علاوه بر ضرایب مشخصی از قیمت شمش بلوم، به نسبت معامله به عرضه هر تولیدکننده و محدودیت ارزش گمرکی صادراتی نیز وابسته بود. بر اساس ابلاغیه ای که در ۳۰ تیر ماه منتشر شد و از 5 مرداد اجرایی گردید، ضریب گندله با عیار مرجع ۶۵ درصد معادل ۲۴ درصد قیمت شمش بلوم در نظر گرفته شد و قیمت محاسبه شده نمی توانست از سقف تعیین شده بر مبنای نرخ ارزش گمرکی صادراتی فراتر برود. به این ترتیب، حتی اگر تولیدکنندگان گندله خواهان فروش محصول با قیمت بالاتری بودند، محدودیت صادراتی مانع افزایش بیشتر قیمت پایه می شد. شرایطی که اکنون به طور کلی عوض شده و دست عرضه کنندگان را برای افزایش های سنگین باز گذاشته است!
تداوم این روند می تواند هزینه تامین مواد اولیه واحدهای تولید آهن اسفنجی و به دنبال آن بهای تمام شده تولید شمش و محصولات فولادی را افزایش دهد. با این حال، میزان انتقال این افزایش هزینه به بازار آهن به شرایط عرضه و تقاضا و توان خرید فولادسازان بستگی دارد. در ادامه این موضوع را با هم بررسی خواهیم کرد.
تاثیر افزایش قیمت گندله روی بازار آهن
گندله سنگ آهن به طور کاملا مستقیم به صنایع بالادستی فولاد مربوط بوده و در تولید مواد اولیه ای مانند آهن اسفنجی مورد استفاده قرار می گیرد؛ همینطور تولید چدن وابستگی بالایی به این ماده دارد! اما اثر افزایش قیمت آن فقط به تولیدکنندگان فولاد محدود نمی شود! این افزایش می تواند از طریق بالا رفتن قیمت آهن اسفنجی و شمش، به صنایع پایین دستی، نوردکاران، تولید کنندگان لوله و پروفیل و در نهایت مصرف کنندگان مقاطع فولادی برسد و بازار آهن را به طور گسترده تحت تاثیر قرار دهد.
زنجیره گرانی ای که افزایش 30 درصدی قیمت گندله می تواند در بازار آهن ایجاد کند بسیار گسترده خواهد بود؛ با این حساب سرانگشتی می توان گفت که این گرانی در مدتی بین 2 تا 6 هفته می تواند به بازار آهن برسد؛ اتفاقی که می توانیم انتظار آن را داشته باشیم، از این قرار است:
- در هفته اول که اکنون در آن قرار داریم، این گرانی در هزینه های تولید آهن اسفنجی منعکس می شود؛
- در هفته دوم قیمت شمش متاثر از این اتفاق واکنش نشان خواهد داد و تا 4 هفته درگیر افزایش قیمت خواهد شد.
- در سه تا پنج هفته آینده نورد کارانی که شمش را با قیمت بالاتری خریده، محصولات خود را گران خواهند کرد؛ بر اساس رفتار بازار، انتظار می رود قیمت میلگرد اولین قربانی این ماجرا باشد!
- از هفته چهارم تا ششم قیمت تختال نیز افزایش یافته و بازار مقاطع تخت نیز در هفته هفتم دستخوش تغییر خواهد شد.
هر چند این تغییرات تقریبی بوده و بازار ایران بیشتر از شرایط اقتصادی تاثیر می پذیرد تا هزینه های تولید، اما این افزایش به اندازه ای قدرتمند است که مطمئنا بازار را با مشکلاتی بسیار جدی تر مواجه کند! در صورتی که در این بازه نرخ ارز نیز نوسانی شده و دلار بالاتر برود، تغییرات بسیار سریع تر و سنگین تر خواهند بود...