قفل بازار آهن در مرداد؛ چه چیزی مانع ریزش قیمت‌ها شد؟

قیمت آهن آلات در ابتدای مرداد ماه، در بالاترین سطح خود در چند ماه اخیر قرار داشت که اگر تحولات منطقه و سقف تاریخی قیمت دلار در 27 تیر ماه را در نظر بگیریم، این مساله کاملا قابل توجیه است؛ اما مشکل اصلی اینجا بود که در ادامه مرداد با کاهش تنش ها و آرام شدن قیمت دلار، قیمت ها باز هم در سطح قبلی باقی ماند؛ حالتی که نشان می دهد چسبندگی قیمت ها در بازار آن به شدت تشدید شده و فعالان بازار امید چندانی به آرامش شرایط فعلی ندارند!

از طرف دیگر تحولاتی که برای قیمت گذاری محصولات زنجیره فولاد در بورس کالا، با هدف نزدیک کردن قیمت عرضه کارخانه به بازار آزاد و قیمت صادراتی انجام شد، نوید افزایش قیمت های دیگری را در کوتاه مدت می دهد. مساله ای که پیامد های آن هر چند هنوز به بازار آزاد نرسیده است، اما نتایج آن به زودی در قیمت مقاطعی مانند میلگرد مشاهده خواهد شد! در ادامه در خصوص اینکه شرایط بازار در این ماه چطور بوده و روند تغییر قیمت ها بر چه اساسی بوده اند، بیشتر صحبت خواهیم کرد.

 بازار آهن در رکود، اما همچنان مقاوم به افت قیمت ها

بازار آهن مرداد ماه را در شرایطی که آغاز کرد که ابلاغیه تغییر فرمول قیمت گذاری مهمترین دغدغه این بازار به شمار می رفت؛ فرمول هایی که از 5 مرداد اجرایی شده و نظرات متفاوتی از نتایج مثبت یا منفی آنها توسط کارشناسان ارائه شد. در کنار این مساله روند کاهشی قیمت دلار در هفته اول مرداد ماه، باعث شد که فعلان بازار دست از معامله بکشند و منتظر کاهش قیمت ها ماندند، هر چند افزایش مجدد قیمت دلار از 185 به 193 هزار تومان در هفته دوم این شرایط را تا حد زیادی به هم ریخت، و باعث شد تا نظم بازار به هم بریزد و رکود سنگینی در این بازار ایجاد شود. هفته سوم مرداد نیز با تعطیلی های مناسبتی همراه بود که بازار را در وضعیت ثبات نگه داشت؛ هر چند در هفته پایانی شرایط کمی بهبود داشت و خرید ها شرایط بهتری پیدا کرد!

به طور کلی می توان نوسانات ارز و هزینه تولید را دو مورد از اصلی ترین دلایل تغییر قیمت در این ماه معرفی کرد که تاثیر هر کدام در کارخانه های مختلف متفاوت بود. عموما کارخانه های بزرگ تحت تاثیر نرخ ارز و کارخانه های کوچکتر تحت تاثیر هزینه های تولید و قیمت مواد اولیه قیمت های خود را تغییر دادند.

به عنوان مثال قیمت میلگرد ذوب آهن اصفهان در شروع ماه در محدوده 74 هزار تومان قرار داشت و با هر بار تغییر مسیر دلار روند افزایش و کاهش آن تغییر می کرد؛ در حالی که محصولات کارخانه راد همدان به دنبال افزایش هزینه های تولید در این کارخانه، روند افزایش قیمت را دنبال کرده و از 5 مرداد ماه که قیمت مواد اولیه در بورس کالا بالاتر رفت، با جهش قیمتی همراه شدند. موضوعی که در کارخانه های کوچکتر بیشتر محاسبه می شود. نمودار زیر می تواند روند تغییر این دو محصول در مرداد ماه را به خوبی نشان دهد:

در بازار مقاطع تخت نیز شرایط به همین ترتیب دنبال شد؛ قیمت ورق ها در ابتدا و انتهای ماه تقریبا یکسان بود، اما در میانه ماه با افزایش قیمت های مختلفی همراه بود که خیلی از فعالان صنعتی را دچار دردسر کرد! نمودار زیر که قیمت ورق روغنی دو کارخانه بزرگ تولید کننده این محصول یعنی فولاد مبارکه و هفت الماس را نشان می دهد، که می توان این نوسانات را به خوبی در آن مشاهده کرد:

در مقاطعی با حجم معاملات کمتر شرایط رکودی همچنان برقرار بود؛ تیرآهن روند قیمت ثابت و کاهشی ملایم خود را برخلاف هیاهویی که در بازار های پر مصرف میلگرد و ورق مشاهده می شد ادامه داد و با کاهش ها تغییر قیمت محدودی را از خود نشان داد. در نمودار زیر می توانید قیمت تیرآهن فولاد یزد به عنوان یکی از انواع سبک و تیرآهن ذوب آهن به عنوان یکی از تیرآهن های سنگین در بازار را مشاهده کنید:

تحولات بورس کالا و انعکاس آن در قیمت ها

اجرایی شدن فرمول جدید قیمت گذاری محصولات فولادی در بورس کالا یکی از مهمترین تحولات این ماه به شمار می رفت، که توانست تغییرات گسترده ای در حجم معاملات و شرایط تولید ایجاد کند. در بخش مواد اولیه، کنسانتره سنگ آهن حدود ۱۷ درصد و گندله نزدیک به ۳۶ درصد رشد کردند، در حالی که آهن اسفنجی تقریبا در محدوده ای باثبات باقی ماند. این واگرایی نشان می دهد فشار قیمتی در مرداد ابتدا از مواد اولیه آغاز شده و هنوز به طور کامل به محصولات میانی منتقل نشده است.

در بازار محصولات ساختمانی نیز قیمت ها در برابر افت تقاضا مقاومت کردند؛ موضوعی که می توان آن را با افزایش هزینه های تولید توجیه کرد. در محصولات نهایی، میلگرد در هفته پایانی مهمترین سیگنال مثبت بازار را ارائه کرد؛ چرا که پس از سه هفته کاهش تقاضا، حجم خرید افزایش یافت و هم زمان با ثبات نسبی عرضه، رقابت و قیمت نیز بالا رفت. این اتفاق می تواند نشانه ای از بازگشت موقت تقاضای مصرفی باشد، اما در مقابل، رفتار تیرآهن تصویر متفاوتی ارائه کرد.

در تیرآهن ۱۴ تا ۱۸، کاهش شدید عرضه در برخی هفته ها باعث رشد قیمت شد، حتی بدون افزایش تقاضای بنیادی؛ در تیرآهن ۲۰ تا ۳۰ نیز تقاضا در پایان ماه بیش از ۸۳ درصد نسبت به هفته نخست کاهش یافت، اما قیمت تنها افت محدودی داشت. بنابراین یکی از مهم ترین ویژگی های بازار مرداد، واگرایی و رفتار دوگانه میان قیمت و تقاضا بود!

شرایط پیش روی بازار آهن در شهریور ماه

در مجموع، بازار آهن در پایان مرداد را می توان بازاری کم رمق اما مقاوم در برابر افت قیمت توصیف کرد؛ بازاری که از یک سو تحت فشار رشد هزینه های تولید قرار دارد و از سو به دلیل بلاتکلیفی های سیاسی و شرایط منطقه، تقاضا در آن به شدت کم شده و فعلان بازار چشم انتظار مشخص شدن اوضاع هستند.

در این شرایط مهمترین متغیر برای شهریور را می توان تعیین تکلیف شرایط سیاسی، قیمت ارز و همینطور قیمت مواد اولیه در بورس کالا معرفی کرد؛ در صورتی که این شرایط بلاتکلیفی هنوز برقرار باشد و تقاضا دوباره کاهش یابد، قیمت ها روال ثبات را، هر چند در شرایط رکودی حفظ خواهند کرد؛ اگر شریاط سیاسی به صورت مثبت پیش برود، افزایش تقاضا نمی تواند به صورت جزئی قیمت ها را افزایش دهد و در صورتی که شرایط بدتر شود، قیمت دلار عامل اصلی گرانی خواهد بود! پس به طور کلی می توان گفت ارزیابی ها خبر از ثبات و افزایش در شهریور ماه داشته و امیدی به کاهش قیمت قابل قبول در شهریور ماه، نیست!