رالی گرانی نهاده‌های ساختمانی با پیشتازی میلگرد

نیمه ابتدایی سال 1405 یکی از پر چالش ترین بازه های زمانی چند سال اخیر برای صنعت ساختمان و حوزه مسکن بود که تاثیرات گسترده ای بر ساز و کار ساخت و ساز و حجم تقاضا برای خانه های مسکونی داشت. مصالح و نهاده های ساختمانی با افزایش قیمت های چشمگیری روبرو شده و هزینه های نهایی ساخت را به طور بی سابقه ای افزایش دادند، از افزایش 60 درصدی قیمت تیرآهن گرفته تا 100 درصدی ماسه در هر تن به عنوان ماده اصلی ملات و بتن، همگی موجبات یک تغییر اساسی در سطح قیمت ها را رقم زدند.

کدام مصالح ساختمانی بیشترین افزایش را داشتند؟

شش ماهه نخست سال 1405 درحالی به پایان رسید که یکی از بزرگترین تورم هایی که تا به حال صنعت ساخت و بازار مسکن به خود دیده بود را به نمایش گذاشت. مقایسه سطوح قیمتی نهاده ها و مصالح ساختمانی در دو بازه زمانی فروردین و هفته های پایانی مهر ماه 1405، نرخ ها و روندهای صعودی را به نمایش می گذارد که تا پیش از این نظیر آنها در بازه های زمانی بسیار طولانی تری مانند دوره های سالیانه مشاهده می شد، اما هم اکنون به دلایل مختلف و متعددی مانند نوسانات ارزی و تنش های منطقه ای، در بازه های زمانی ماهیانه و کوتاه تر به وقوع می پیوندند.

جدول زیر می تواند در یک نگاه کلی افزایش قیمت نهاده های ساختمانی را نشان دهد:

در گروه آهن آلات، مقاطع پرکاربرد و مهمی نظیر میلگرد، تیرآهن و پروفیل، بیشترین سهم از افزایش قیمت ها را داشتند. میزان افزایش قیمت این 3 مقطع به این صورت بوده است:

• میلگرد: به طور میانگین 100 درصد افزایش قیمت نسبت به فروردین ماه داشته است؛ برای نمونه می توان به میلگرد ذوب آهن اصفهان در سایز 14 اشاره کرد که در اواسط تیر ماه با قیمت 66 هزار تومان معامله می شد و هم اکنون در مهر ماه با قیمت 132 هزار تومان در جداول قیمتی حاضر است.
• تیرآهن: انواع تیرآهن نیز به طور میانگین 60 درصد افزایش قیمت را تجربه کردند که قیمت 10.500.000 تومانی تیرآهن 14 ظفر بناب در فروردین ماه در مقابل قیمت 16.000.000 تومانی آن در مهر ماه، نمونه ای از این شیب تند قیمتی در مسیر تیرآهن است.
• پروفیل: بازار پروفیل ساختمانی در این مدت نوسان هایی بسیار گسترده داشت و با اختلال در عرضه همراه شد؛ این مقطع به طور میانگین حدود بیش از 70 درصد افزایش قیمت داشته است که به عنوان نمونه می توان به پروفیل 2 میل جهان اشاره کرد که در ابتدای تیر ماه 1405، با قیمت 113 هزار تومان در دسترس خریداران قرار داشته است اما هم اکنون 166 هزار تومان به فروش می رسد.

دومین گروه از مصالح ساختمانی که نمودارهای صعودی با شیب بسیار تند را رقم زدند، گروه بتن و سیمان هستند، گروهی که وظیفه یکپارچه سازی سازه و اتصال و چسبندگی بین اجزای مختلف پروژه را بر عهده دارند. جزئیات افزایش قیمت این دو نهاده به این شرح است:

• سیمان: میزان افزایش قیمت سیمان سیاه و سفید با توجه به کارخانه تولیدکننده متفاوت خواهد بود اما به طور میانگین، 72 تا 78 درصد افزایش داشته است. برای نمونه میتوان به پاکت 50 کیلویی سیمان سیاه نائین که در اوایل فروردین ماه 134 هزار فروخته می شد و در اواخر مهر ماه، 255 هزار تومان معامله می شود، اشاره کرد.
• بتن: یافتن حدود دقیق افزایش قیمت بتن به دلیل عوامل زیادی که بر قیمت نهایی آن تاثیر می گذارند کار ساده ای نیست، اما افزایش حدود 70 تا 80 درصدی دستمزد گروه های بتن ریز و عوامل انسانی و همچنین سیمان که عضو اصلی این ترکیب است، خود نشان از افزایش 40 تا 52 درصدی به طور حداقل در قیمت تمام شده این نهاده ساختمانی است.

در گروه آجر و شن و ماسه که نقش پرکننده سازه را دارند نیز شاهد افزایش قیمت های چشم گیر بودیم، این گروه به دلیل تناژ و حجم بالای استفاده شده در سازه، نقش زیادی در تعیین هزینه های نهایی دارند. سطوح قیمتی آنها در مقایسه دو بازه  شروع و پایان نیمه سال به این شرح است: 

• آجر: آجر یکی از بیشترین افزایش ها را در 6 ماهه ابتدایی سال داشته است و حدود 95 درصد صعود قیمتی را به طور میانگین تجربه کرده است، برای مثال می توان به آجر فشاری خاتون آباد اشاره کرده که در اوایل فروردین ماه با قیمت 790 هزار تومان به ازای هر تن و هم اکنون با 1.400.000 در هر تن معامله می شود.
• ماسه: ماسه نیز از روند افزایشی چشم گیری برخوردار بود و حدود 100 درصد به طور میانگین افزایش قیمت داشته که برای نمونه می توان به ماسه شسته شده (2 بار شور) معدن شن و ماسه تهران اشاره کرده که در فروردین ماه با قیمت 340 هزار تومان در هر تن فرخته می شد و هم اکنون در مهر ماه، 700 هزار تومان در هر تن قیمت دارد.

افزایش چشمگیر قیمت مصالح ساختمانی چه پیامدهایی دارد؟

افزایش قیمت هایی که صنعت ساختمان و بازار مسکن در نیمه ابتدایی سال با آنها مواجه بود و هم اکنون هم ادامه داشته و فعلا روند ثبات چشمگیری برای آنها پیش بینی نمی شود، پیامدها و نتایج متعددی با خود به همراه خواهد داشت که اولین و مهمترین آنها قطعا «افزایش هزینه ساخت» است. افزایش هزینه ساخت که به دلیل افزایش قیمت مواد اولیه آن صورت گرفته برعکس افزایش قیمت های موقتی که بر اثر دیگر عوامل ممکن است رخ دهد، ساختاری بوده و اصلاح و کاهش آن بسیار زمانبر و دشوار تر است.

این افزایش هزینه ساخت تا جایی است کارشناسان، پیش بینی 285 میلیونی، برای هر متر مسکن تهران را مطرح می کنند که در نهایت منجر به افزایش سرسام آور قیمت مسکن شده و خریداران را از خرید واحد مسکونی موردنیاز خود باز می دارد. موضوعی که منجر به رکود قابل توجه در تقاضای خانه و ساختمان شده و گردش سرمایه و رونق در بازار را از بین می برد. از دیگر پیامدهای این تورم در مصالح ساختمانی، این موارد هستند:

• توقف یا کندی پروژه های نیمه تمام: تامین بودجه تکمیلی با وجود افزایش قیمت های لحظه ای کاری بسیار دشوار و در مواردی پر ریسک خواهد بود و این موضوع موجب کندی در زمان تحویل پروژه ها و یا حتی توقف موقتی فرآیند ساخت خواهد شد.
• امکان کاهش کیفیت ساخت: افزایش قیمت مصالح و نهاده های استاندارد و تایید شده میتواند منجر به حذف آنها از فرایند ساخت و جایگزینی آنها با موارد ارزانتر اما بی کیفیت شود که خطر کاهش استحکام و عمر پایین سازه ها را افزایش می دهد.
• کاهش سرمایه گذاری در بازار مسکن: رکود و کاهش تقاضا برای خانه ، از گردش مالی و نرخ بازگشت سرمایه مناسب جلوگیری می کند و فعالان را تشویق به خروج از این حوزه و سرمایه گذاری در بخش های پر رونق تر می کند.
• افزایش بیکاری: شروع پروژه عمرانی جدید درحالی که سازه های قبلی هنوز به فروش نرسیده اند، کار منطقی بنظر نمی رسد؛ رکود بازار مسکن از شروع پروژه های جدید که عاملی برای اشتغال و فعالیت بخش انسانی است جلوگیری کرده و موجب بیکاری و کاهش درصد اشتغال در این حوزه می شود.